ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಭಾವ
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಉದ್ವಿಗ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನಡುವೆಯೂ, ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಗಳು ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿ–ಆತಂಕಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕದ ಇಂಧನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕ್ರಿಸ್ ರೈಟ್ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಮೆಚ್ಚುವಂತಾಗಿದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯು ಯುದ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಅತಿ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿರುವಾಗ, ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳ ಹಡಗುಗಳು ಆತಂಕದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಕ್ರಿಸ್ ರೈಟ್, ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಗಳು ಯಾವುದೇ ದಾಳಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ತನ್ನನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಪಡಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಕೇವಲ ಆಶ್ಚರ್ಯದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಬಲವಾದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮತೋಲನದ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕ, ಇರಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ಉದ್ವಿಗ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯ ಕಡಿಮೆ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಭಾರತವು “ತಟಸ್ಥತೆ” ಮತ್ತು “ಸಾಮರಸ್ಯ” ಎಂಬ ದೌತ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ, ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಗೌರವ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.
ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರದಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ, ಅಂದಾಜು 25 ರಿಂದ 35 ರಷ್ಟು ಭಾರತೀಯ ತೈಲ ಹಡಗುಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಭಾರತ ತಲುಪಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇತರ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತ ತನ್ನ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಂಚಾರವು ಭಾರತದ ಬಲವಾದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ, ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಯೇ ಇದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿರುವುದು, ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ: ಜಾಗತಿಕ ವಿಶ್ವಾಸದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ
ಯುದ್ಧ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾಪಸ್ಸು, ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೂ, ಅಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಗಳು ಈಗ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಭಾರತ ತಲುಪುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಸಾಗಣೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಅಡಚಣೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ, ಭಾರತ ತನ್ನ ಹಡಗುಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್ ಅವರ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ತುರ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾತುಕತೆಗಳ (diplomatic calls) ಮೂಲಕ, ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಯೋಜಿತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಫಲವಾಗಿ, ಸಂಕಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಗಳು ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಅಡಚಣೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ದೇಶದ ದಡ ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.
ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಭಾರತವೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹೊರತೆಗೆದಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಭಾರತದ ಬಲವಾದ ದೌತ್ಯತಂತ್ರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮವೆಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಘಟನೆ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಚುರುಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸುವ ಭಾರತದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಸಂಕಷ್ಟದ ನಡುವೆ ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾಪಸ್ಸು, ಭಾರತದ ಬಲವಾದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ, ತ್ವರಿತ ನಿರ್ಧಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ದೌತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಹರ್ಮುಜ್ ಡಬಲ್ ಗೇಮ್’, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪʻ
ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ: ಜಾಗತಿಕ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಉದ್ವಿಗ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಗಂಭೀರ ತಿರುವು ಪಡೆದಿವೆ. ಜಗತ್ತಿನ ತೈಲ ಸಾಗಣೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾಗಿರುವ ಈ ಜಲಸಂಧಿಯು ಈಗ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಇರಾನ್ ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಬಂದ್ ಮಾಡಿದ್ದು, ಶತ್ರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ತೈಲ ಹಡಗುಗಳು ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲೇ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ.
ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತ ಅವಕಾಶ – ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮೇಲೆ ಆರೋಪ
ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನಡುವೆಯೇ, ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಭಾರತ, ರಷ್ಯಾ, ಚೀನಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹಾಗೂ ಇರಾಕ್ ದೇಶಗಳ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ವಿಶೇಷ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಇರಾನ್ನಿಂದ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಇರಾನ್ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಗುಪ್ತ ಸಹಕಾರದ ಅನುಮಾನಗಳು
ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ತನ್ನ ತೈಲ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರವನ್ನು ನೆಪವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಗುಪ್ತ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಹಕಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಇರಾನ್ಗೆ ಮೂಡಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಕುಂದಿಸಿದೆ.
ಟ್ರಂಪ್ ಹೇಳಿಕೆ: ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಇಂಧನ
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯೂ ಈ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉರಿಯೂತ ನೀಡಿದೆ. ಇರಾನ್ ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ 10 ತೈಲ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ “ವಿಶೇಷ ಉಡುಗೊರೆ” ನೀಡಿದಂತಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಡಗುಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಧ್ವಜದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಈ ಘಟನೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಶಯ ಹುಟ್ಟಿಸಿದೆ.
ಹಡಗುಗಳ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾವಣೆ: ಡಬಲ್ ಗೇಮ್ ಆರೋಪ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಲು ಕಾರಣ
ಇರಾನ್ನ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಹಡಗುಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ದಾಟಿದ ನಂತರ ಅವು ಅಮೆರಿಕದತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿದ್ದವು ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಇರಾನ್ಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡಿ, ಅಮೆರಿಕದ ವಿಶ್ವಾಸ ಗಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲಗೊಂಡಿದೆ.
ಇರಾನ್ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಂಕಷ್ಟದ ಭೀತಿ
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಬಳಿಕ, ಇರಾನ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಕೆಲವು ತೈಲ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ಹೊಡೆತ
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಒಂದು ಕಡೆ ಇರಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ತೋರಿಸಿಕೊಂಡು, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಅಮೆರಿಕದ ಪರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಅದರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ನೀಡಿವೆ. ಯುದ್ಧದ ನಡುವಿನ ಈ ರೀತಿಯ ನಡೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ತೋರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇರಾನ್–ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡಿಸಬಹುದೆಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.