ಭಾರತವು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಉಗ್ರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ‘ಪ್ರಹಾರ್’ (Prahaar) ಹೆಸರಿನ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಸಮಗ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಕಟಣೆ ಅಲ್ಲ. ಉಗ್ರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಗನ್ಫೈಟ್ ಅಥವಾ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ದಾಳಿಗಳ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೇ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಕಾನೂನು, ಗುಪ್ತಚರ ಜಾಲ, ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಯಾಮಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಸಮಗ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಹೈಲೈಟ್ಸ್
- ಪ್ರಹಾರ್ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ – ಉಗ್ರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹದ್ದಿನ ಕಣ್ಣು
- ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಉಗ್ರರಿಂದ ಸೈಬರ್ ದಾಳಿಕೋರರ ತನಕ ಸಮಗ್ರ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
- ರಾಸಾಯನಿಕ, ಜೈವಿಕ ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಳಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪೂರ್ವ ಸಿದ್ಧತೆ
- ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಆಧಾರಿತ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ
ಏನಿದು ‘ಪ್ರಹಾರ್’?
ಹಿಂದೆ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಎಂದರೆ ಗಡಿ ದಾಟಿ ಒಳನುಸುಳುವ ಉಗ್ರರು, ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ದಾಳಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ಉಗ್ರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ.
ಇದೀಗ ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಹೀಗೆ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿವೆ:
- ಡ್ರೋನ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಸಾಗಣೆ
- ಸೈಬರ್ ದಾಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾನಿ
- ಎನ್ಕ್ರಿಪ್ಟೆಡ್ ಆಪ್ಗಳ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯ ಸಂವಹನ
- ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಕರೆನ್ಸಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅನಾಮಧೇಯ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರ
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಮೂಲಕ ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಉಗ್ರ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸುವುದು
ಈ ಎಲ್ಲ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಸಮಗ್ರ ಉತ್ತರವೇ ‘ಪ್ರಹಾರ್’ ನೀತಿ.
ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೊಸ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಈ ನೀತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ನೀಡಿರುವ ವಿಸ್ತೃತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ.
ಭೂಮಿ, ಜಲ ಮತ್ತು ವಾಯು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ದಾಳಿಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ — ಸೈಬರ್ ದಾಳಿ, ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯುಂಟುಮಾಡುವ ಕೃತ್ಯಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಹಾನಿ, ದೇಶದ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನೂ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
“ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಎಂಬ ಗುರುತು ಇಲ್ಲ” ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಲುವನ್ನೂ ಈ ನೀತಿ ಮರು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಹಾರ್ನ ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭಗಳು
ಈ ನೀತಿ ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ:
1️⃣ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ
ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ದಾಳಿಗಳು ಸಂಭವಿಸುವ ಮೊದಲು ಅವುಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
2️⃣ ತ್ವರಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ಘಟನೆ ನಡೆದ ಕೂಡಲೇ ಸಮನ್ವಿತ ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣದ ಕ್ರಮ.
3️⃣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ
ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ.
4️⃣ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪಾಲನೆ
ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಭರವಸೆ.
5️⃣ ಉಗ್ರ ಮನೋಭಾವ ತಡೆ
ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಉಗ್ರ ಚಿಂತನೆ ಬೆಳೆಸುವ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮಗಳು.
6️⃣ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ
ವಿದೇಶಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ.
7️⃣ ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಚೇತರಿಕೆ
ದಾಳಿಗಳಿಂದ ಬಾಧಿತರಾದವರಿಗೆ ನೆರವು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮರು ನಿರ್ಮಾಣ.
CBRNED – ಭವಿಷ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು
‘ಪ್ರಹಾರ್’ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ CBRNED (ರಾಸಾಯನಿಕ, ಜೈವಿಕ, ವಿಕಿರಣಶೀಲ, ಪರಮಾಣು, ಸ್ಫೋಟಕ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಬೆದರಿಕೆ) ಕುರಿತು ವಿಶೇಷ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಗ್ರಿಡ್ಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸಂವಹನ ಜಾಲ ಅಥವಾ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸೈಬರ್ ದಾಳಿ ನಡೆದರೆ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಭಾರಿ ಹೊಡೆತ ಬೀಳಬಹುದು.
ಇಂತಹ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ಭೀಕರ ಅಪಾಯಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ವ ಸಿದ್ಧತೆ ರೂಪಿಸುವುದೇ ಈ ನೀತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ.
ಜಾಗತಿಕ ಉಗ್ರ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಸವಾಲು
ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಅಲ್-ಖೈದಾ ಮತ್ತು ಐಎಸ್ಐಎಸ್ ಮುಂತಾದ ಜಾಗತಿಕ ಉಗ್ರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಸ್ಲೀಪರ್ ಸೆಲ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ, ಎನ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಟೂಲ್ಗಳು, ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ವಾಲೆಟ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಯುವಕರ ನೇಮಕಾತಿ, ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮುಂದಿನ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ–ರಾಜ್ಯ ಸಮನ್ವಯಕ್ಕೆ ಒತ್ತು
ಈ ನೀತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಉತ್ತಮ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸುವುದು. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಉಗ್ರ ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪತೆ ತರುವ ಮೂಲಕ ವೇಗವಾದ ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
2029ರ ಗುರಿ
ಪ್ರಹಾರ್ ನೀತಿ 2029ರೊಳಗೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ದಿಟ್ಟ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಶಸ್ತ್ರಬಲದ ಯೋಜನೆ ಅಲ್ಲ — ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಗುಪ್ತಚರ ಜಾಲ, ಕಾನೂನು ಬಲ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಸಮಗ್ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವಾಗಿದೆ.
ಸಮಾರೋಪ
‘ಪ್ರಹಾರ್’ ಒಂದು ನೀತಿಯ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಅದು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಭಾರತ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ.
ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಶೂನ್ಯ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಧೋರಣೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸಹಕಾರ — ಈ ಮೂರು ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಈ ನೀತಿ ದೇಶದ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.